De VPRO zond op 7 en 14 april 2002 op tv (Dokwerk) een documentaire uit
over de Vredestein in Doetinchem (in 1934 van Loosduinen gekomen omdat
arbeidskrachten in de Achterhoek goedkoper waren). De fietsbandenfabriek
sloot eind maart 2002 haar Doetinchemse poorten om de productie in het
lage-lonen-land India voort te zetten.
In de VPRO gids nummer 15 was een uitvoerige voorbeschouwing. Er werd
gesproken met enkele medewerkers van het laatste uur: Gerard Pelgrim, Theo
Pollmann en Gerard Thuis. Het deel met Gerard Thuis nemen we hieronder (na
overzicht voorouders) integraal over. Met dank aan Henk Thüss uit Enschede
die ons attent maakte op het artikel.
In 's-Heerenberg legt Gerard Thuis (59) een plastic map met getuigschriften
op tafel. Ook hij moest als veertienjarige meehelpen de kost te verdienen
en kwam in 1957 bij Vredestein terecht, waar zijn vader al jaren werkte. Op
last van de Arbeidsinspectie ging hij intern één dag naar school ('nou ja,
het was gewoon de kantine, waar we spelletjes deden').
Thuis heeft in de 44 jaar die hij bij de Vredestein heeft gewerkt de hele
fabriek doorlopen: buitenbanden, halfproducten, voorwarmer aan de wals, aan
de 'bijschutter', heftruck-chauffeur, mechanisch operator. 'Van daaruit ben
ik in de binnenbanden terechtgekomen, waar ik vanaf '84 ben gebleven.' De
sfeer was goed, het was gezellig bij Vredestein. Hard werken, maar
tussendoor werden geintjes gemaakt, al 'moest je baas het niet zien, anders
was je het haasje.' Vroeger waren de bazen streng en de arbeiders
onderdanig. 'Als je vijf minuten te laat inklokte, betekende dat een half
uur minder loon. Ik heb nog meegemaakt dat bij elke foutband 1 cent van je
loon afging.'
Ja het was pezen. Maar Gerard Thuis kan het niet genoeg herhalen: bij
Vredestein waren de zaken goed geregeld. Als je een nieuwe bril moest
hebben kreeg je een vergoeding uit het sociale fonds-potje. 'Of steunzolen
, of je moest naar de tandarts, de gekste dingen!' De personeelsvereniging
had ook een apart potje. Voor cadeaus bij jubilea. Voor personeelsfeesten
en uitstapjes. Het ene jaar een reisje, de andere keer een pretpark. En tot
besluit een diner, meestal bij De Krent in Hummelo. 'Dat was fantastisch
leuk.'
Jarenlang was er de Vredestein Harmonie, waarin Gerard Thuis het slagwerk
deed. 'Alles in de baas z'n tijd. En kleding, instrumenten, alles.' Een
eeuwig succesnummer was 'The King of Rubber.' Gingen ze op concoursen
spelen tegen de Shell of Philips. En als ze wonnen werden ze uitgenodigd
bij de oude Vredestein-directeur, meneer Oorlog. In de tuin van z'n villa
was het dan feest, waarbij het bier rijkelijk vloeide.
Maar het ging slechter en slechter met de fietsbandenfabriek, dat kon
niemand ontgaan. 'Ik heb in totaal acht reorganisaties meegemaakt. Elke
keer dacht je: 'Nou ben ik aan de beurt." Zaten we weer met de kerstdagen
in spanning tot de bekendmaking in het nieuwe jaar.' Toen in '99 de
beslissing viel om de fabriek te sluiten, was het voor Thuis de bevestiging
van zijn slechte voorgevoel. 'Ik wist toch wel dat het afgelopen was. Al
jaren daarvoor zei ik tegen mijn collega's, ik krijg zo'n bittere smaak in
de mond, volgens mij is het over een paar jaar afgelopen. Door wat er
gezegd werd, merkte ik het. Ik loop al lang zat mee, ik laat me niet voor
de gek houden. Het zou altijd het slechte weer zijn, waardoor het niet goed
ging met het bedrijf. Dan was het geen fietsweer, dus de banden verkochten
slecht. Nou, dat kun je twee keer zeggen, maar de derde keer geloof ik het
niet meer.'
Afgelopen jaar kwam het afscheid, na vierenveertig dienstjaren bij
Vredestein. "Gert, pas nou op dat je niet in de problemen komt als het werk
is afgelopen," had zijn baas gewaarschuwd. De afscheidsbijeenkomst met de
laatste collega's - nog maar een handjevol - was goed gegaan. Hij had een
getuigschrift gekregen in zo'n plastic map. "Allemaal een hand gegeven en
ajuus en we zien mekaar nog wel. Maar 's avonds thuis pak ik die map en ga
het bekijken en bam, janken als een klein kind.' Gerard Thuis roert
geëmotioneerd in z'n thee. "Nu ik het vertel doet het me nog wat, ik heb
zoveel meegemaakt daar. Als ik zo praat kan ik nog steeds niet begrijpen
waarom het is afgelopen. We hebben altijd zo'n hoogwaardig product
geleverd. Een goeie band gemaakt.'
I Gerard Thuis ('s-Heerenberg)
II Johannes A. Thuis - Maria E. Helmink
III Jacobus Johannes Thuis - Maria Limbeek (Beek)
IV Johannes Robertus Thuis - Gerarda Elisabeth W Elshof
V Jacobus Thuis - Johanna Herbers (Beek)
VI Hendrik Thus - Dorothea Duesberg (Anholt)
VII Gerardus Thus - Gesina Fenneman (Millingen)
VIII Henricus Thus - Henrica Martens (Oer)
IX Gerardus Thus - Hendrina Messing (Oer)
