Tijdens de bijeenkomst van de Heemkundekring Bergh
op 20 november in Stokkum, werd Old Ni-js nummer 55 gepresenteerd,
een themanummer over Stokkum.
'Het is een dik nummer geworden dankzij de ijver en productiviteit
van een team Stokumers die de gelegenheid hebben aangegrepen om
hun woonplaats in de schijnwerpers te zetten', zo laat de
redactie in haar inleiding weten.
In een eerste artikel neemt Willie Bronhorst de lezer mee naar de tijd
dat het landschap ontstond waarin Stokkum is gelegen. Uit bodemvondsten
blijkt dat rond 4500 jaar geleden de eerste 'Stokkumers' het land bevolkten.
Willie Bronkhorst nam ook het opstel 'Van plaggenhut tot boerderij'
voor zijn rekening. In 1844 begon Jan Thus, caféhouder in 's-Heerenberg,
in Stokkum een steenbakkerij [hij is een voorvader van de priesters Thuis
in 's-Heerenberg; hun kwartierstaten komen tzt in Old Ni-js en op deze site].
Vervolgens komen de woningen en hun bewoners ter sprake, gevolgd door
inwonerslijsten tussen 1681 en 1832 (Alofs, Arntsen, Beijer, Bergervoet,
Bodde, Te Boekhorst, Boerboom, Bouwman, Bronkhorst, Brugman, Damen,
Derksen, Ebbing, Freriks, Gal, Garben Gerritsen, Geurtsen, Godschalck,
Gudden, Harbers, Hebing, Heunders, Heuvel,Jansen, Krebber, Lankerman,
Liesting, Meijer, Menting, Meurs, Nijenhuis, Peters, Polman, Schneiders,
Schepers, Smits, Span, Stokman, Straub, Van Uum, Verheij, Verstegen,
Vinck, Welling, Van Wessel).
Henk Harmsen neemt 'Oude banden tussen Stokkum en Zeddam' onder de loep.
Vanouds behoorde Stokkum tot de parochie Zeddam en ook ging men naar de
dwangmolen van Huis Bergh in Zeddam. Harmsen voelt nog altijd een zekere
overeenkomst tussen de Stokkumse en Zeddamse bevolking. Althans, dat de
Stokkumse volksaard meer overeenkomt met die van Zeddam dan met Beek
of 's-Heerenberg en dat geldt ook voor het dialect.
In 'Op en rond de boerderij van Bronkhorst' vertelt Willie Bronkhorst weliswaar
over de boerderij van zijn eigen familie, maar die kan model staan voor de
andere kaatsteden in Stokkum (kamer, woonkeuken, de göt, slaapkamers, deel met
lemen vloer, kolenhok, koeenstal, varkenhok, schapenstal, mestvaalt, schuurtje,
put, manden vlechten, dorsen met vlegel). Met een stamreek van de familie
Bronkhorst (partners: Epping, Hebing, Beijer, Damen, Arendsen, Jansen, Wanders,
Kock).
Een verdwenen nevenberoep, de bijenhouderij, wordt aan de vergetelheid ontrukt;
imker Theet Borkus (1836-1922) en zijn 'bijenschoer' werden in het lijfblad
vereeuwigd. Ook een groepje Stokkumers die in de bossen werkten voor Huis Bergh,
wordt ten tonele gevoerd.
Op de grote luchtfoto van 1950 zullen vele Stokkumse 'eigenheimers' bekende
plekjes ontdekken en tevens vaststellen, hoe ontzettend hun dorp in de laatste
50 jaar is veranderd. De foto luidt het opstel in van Jo Soeter die juist die
veranderingen van agrarisch- naar woondorp en de structuurwijzigingen in
de gezinnen belicht.
Ook uit de vorige eeuw is het artikel 'De Schorpioenen 1966' door Wil
Bronkhorst. Het gaat over de jeugdsoos, de voorganger van 'Never Nughter'.
Ad van Alst, hoofd der school in ruste, diept herinneringen op die voor mensen
in Stokkum vast heel herkenbaar zijn ('de meester met zijn spreuken,
is nog erger dan 100 breuken').
In de 13e aflevering van 'Geestelijk Erfgoed' zijn drie Stokkumse godgewijden
belicht: Broeder Autbertus Beijer, Zuster Camilla Bod en Pater Gerard Menting.
Er staat een overzicht bij van meer dan twintig Stokkumse religieuzen die
bij de Heemkundekring bekend zijn. Deze lijst verandert bijna wekelijks
omdat er nog steeds nieuwe namen worden aangedragen.
Enkele families Derksen worden met foto's ten tonele gevoerd; nakomelingen
van twee takken: Jan (1746) trouwt met Willemina Tus [uit Azewijn] en
Nicolaus (1755) trouwt met Johanna van Halteren.
Jan Lukkezen diepte diverse stukken op uit de archieven:
- Hof de Leeuwerikskamp (de enige koe van de weduwe Derksen is in 1872 gestorven);
- Het stichtingsfeest van de Sint Oswaldus Broederschap (Derksen, Geurts en
Gerritsen spannen in 1883 een proces aan tegen Bergevoet).
Old Ni-js nummer 55 is te koop bij de familie Zweers, Pastoor van
Sonsbeeckstraat 5, Stokkum. (Arnoldus Wilhelmus Zweers trouwt
30-01-1929 met Theodora Berendina Maria Thus, van tak Eldrik).
