Trouwlustig

Als in Hollywood een filmster voor de vijfde of zesde keer trouwt, wordt daar niet raar van opgekeken.

Maar in onze omgeving kwam het ook vroeger al voor dat een persoon meerdere keren trouwde, drie of vier keer is geen zeldzaamheid. In tegenstelling tot Hollywood was er meestal sprake van een sterfgeval en bleef een weduwnaar of weduwe met jonge kinderen achter. Talloos zijn de bidprentjes met de tekst 'Het heeft de Heer behaagd tot zich te nemen ....'

In Old Ni-js, het lijfblad van de Heemkundekring, worden kwartierstaten (lijsten van voorouders) gepubliceerd: ouders, grootouders en overgrootouders. Het komt zelden voor dat in zo n kwartierstaat geen tweede huwelijk voorkomt.

Soms ontstaan er kettinghuwelijken. Een kettinghuwelijk is een reeks huwelijken waarbij de weduwnaar of weduwe opnieuw in het huwelijk treedt. Zo'n reeks kan wel 100 jaar duren. In Ons Familieboek - één van de prijzen die men kan winnen met het oplossen van de kenniskwis op de site van de Heemkundekring www.heemkunde.nl - staat een ketting met zeven schakels van bijna vijftig jaar, beginnend met het huwelijk van Gerardus Hoksbergen en Gerarda Rasing in 1784 te Didam en eindigend als Franciscus Hegeman uit Kilder in 1830 trouwt met Henrica Derksen uit Angerlo. In de omgeving van Leiden hebben stamboomonderzoekers een kettinghuwelijk met elf schakels aangetroffen. Als een weduwnaar met een weduwe hertrouwt en beiden hebben hebben kinderen zijn dat tafelbroers- en zusters. Tijdens een dialectavond van de Heemkundekring werd zo'n situatie eens levendig geschetst door één van de leden; een echtgenoot had tegen zijn vrouw verzucht: 'Ow blagen en mien blagen maken ruzie met onze blagen".

Concilie van Trente

Sinds het Concilie van Trente (1543-1563) worden huwelijken gesloten voor een priester in het bijzijn van twee getuigen en na de reformatie werd het wettelijk huwelijk ingevoerd. Tot de Franse revolutie had elk gewest hiervoor zijn eigen regels.

Niet altijd is het hebben van kleine kinderen de reden van hertrouwen. Als Wemmer Lap en Metien Penninxs op 29-11-1678 gaan trouwen, vindt de pastoor van Wehl hun leeftijd opmerkelijk want in het latijn schrijft hij op: 'Deze twee gehuwden zijn samen 174 jaar oud. De oudste van de twee is de man, 98 jaar, en de bruid is 76 jaar'.

Misschien heeft de pastoor de oudjes wel afgeraden om opnieuw in het huwelijksbootje te stappen zoals het Gradus achter uit Het Broek overkwam. Dat is niet schriftelijk, maar dank zij mondelinge overlevering vastgelegd. Toen de hoogbejaarde Gradus voor de vierde keer opnieuw wilde gaan trouwen, had de pastoor toch zo zijn bedenkingen waarop Gradus hem van repliek diende: 'Meneer pastoor, mo'j 's goed luustr'n: zolang as de Heer nèmt, zo lang nèm ik ook!'

uit Montferland Nieuws